Noticias recientes:

Benvido/a al portal Web Concello do Riós. Aquí podes atopar información das persoas e coñecer a súa cultura

Festas e tradiciones

A Queimada

“A QUEIMADA” de Castrelo de Cima recupera unha tradición que sempre houbo na zona. É unha festa nocturna,  que se celebra todos os 9 de setembro nun    entorno rodeado de castiñeiros. A luminosidade da augardente queimándose no pote e o recitado do esconxuro danlle á esta cerimonia un aire máxico.

Trátase dunha festa na que participan todas as xentes da aldea, á que acode xente de toda a comarca e mesmo do veciño Portugal.

Dende os seus comezos, aló polo ano 1975, a festa dedícase a un tema ou motivo distinto en cada edición: ás antigas lareiras, ás tabernas do pobo, á vendima, aos viquingos, ao mundo medieval.

A xente da aldea é a que prepara todos os actos que se celebran na noite da queimada. Esta festa fai que emigrantes e residentes da aldea se xunten neses días.

A Queimada faise coa augardente da zona, de moita sona e calidade. Toda persoa que acuda a Castrelo de Cima esa noite será convidado gratuitamente a tomar queimada e bica.

🌎

Vellarrón

A máscara do Vellarrón, que se está a recuperar polo concello e asociacións culturais, representa unha cara humana, cunhas orellas pregadas, barba e bigote feitos con la de ovella negra. A coroa está feita con vimbio e papeis (Veiga do Seixo) ou tiras de tea (Castrelo de Cima) de cores. A vestimenta complétase cunha camisa de felpa cun triangulo invertido e adornada cunha especie de escarapelas ou fror de tea da que penduran fitas de cores; o pantalón vai adornado con flocos de cores, na cintura un pano e un cinto de esquilas. Nas pernas: polainas de coiro.

Non hai moito tempo que estas máscaras saían en grupo a pedir cartos ou máis ben viandas coas que facer logo un xantar para o grupo. Acompañando aos vellarróns ían outros personaxes como a Madama, muller engalanada con roupas elegantes e o Farrangón, home disfrazado con roupas vellas e coa cara tapada, que era o encargado de recoller os aguinaldos que daban os veciños.

VELLARRON
O vellarrón, ao tempo que facía soar as esquilas que levaba na cintura, ía zorregando cun “farrapo” similar a un mallo, a cantos atopaba polas rúas ao seu paso. A xente dicíalle: ¡Vello, vello, vellarrón, mete os cartos no bolsón!, para que gardara os cartos que algúns lle daban.

Segundo conta Xosé Rguez. Cruz, investigador das tradicións e costumes do sueste ourensán, (Trazos sobre a vestimenta tradicional no Sueste Ourensán, Ed. Deputación de Ourense, 2004)

Outro dos costumes do entroido en Castrelo de Cima eran as visitas e os bailes das bolboretas.

Ataviados con panos, colchas ou calquera roupa vella, as chamadas bolboretas ían de casa en casa, entrando nelas onde bailaban en medio de bromas e volvían a saír para continuar co seu baile na rúa e logo noutra casa, así ata recorrer toda a aldea.

🌎

A Castaña

A castaña é o froito do castiñeiro, árbore da familia das fagáceas e de nome científicoCastanea Sátiva. Ao longo da historia constituíu un dos alimentos máis antigos da humanidade.

Hai quen pensa que o castiñeiro foi introducido en Galiza polos romanos, porén, a hipótese máis aceptada hoxe, en base a estudos palinolóxicos, é que se trata dunha froita autóctona, nas formas bravas e silvestres, xa que ao pé dos castros celtas xa había castiñeiros, e que os romanos foron os que espallaron e introduciron novas variedades de castaña selecta.

A maior parte das castañas que se collían nos soutos galegos botábanse nos canizos das cociñas, para secalas. Todas  as lareiras galegas tiñan enriba delas un canizo; o teito da cociña estaba formado por travesas de madeira separadas entre elas medio centímetro, deixando espazo suficiente para que puidese subir o calor e o fume, sen que caesen as castañas. As castañas secas son duras. O seu sabor, coma se fosen un caramelo, é doce e exquisito.

Estas castañas secas, que se conservaban sen problema durante varios meses, cocíanse, coma se fosen patacas, constituían un dos alimentos básicos.

Xa desde o século XVI coa chegada das patacas e do millo que proviñan de América, deixaron de ser un dos alimentos básicos para convertérense nun máis.

A castaña consómese asada, cocida con leite, en auga, no caldo ou acompañando a certas carnes. Actualmente, é cada vez maior a presenza da castaña en pratos elaborados con carnes de caza e en doces de alta cociña, destacando o “marrón glacé”

Riós forma parte da comarca produtora de castaña de Conso-Frieiras, cunha produción anual que ronda as 2.000 toneladas. Dada a calidade e calibre das castañas da comarca son demandas de todas as partes do mundo.

As variedades máis comúns no Riós son:  Famosa, Longal, Vermella e a Piñeira, sendo as variedades de Famosa e Longal as máis abundantes e aPiñeira,  a primeira en dar froito.

A castaña posúe propiedades tónico-vasculares, reconstituíntes e tamén antinflamatorias, polo que son beneficiosas para a memoria,. e moi indicadas en casos de desgaste físico, depresións, problemas de próstata, varices, e hemorraxias.

🌎

A festa do castaña e do cogumelo

cartel.2010

No Riós vense celebrando dende fai 11 anos a festa da castaña e do cogomelo co obxecto de enxalzar estes dous produtos típicos do outono e da zona.

Durante dous días do primeiro fin de semana do mes de novembro celébranse actividades de tipo cultural e gastronómico; charlas informativas sobre os castiñeiros, concurso gastronómico da castaña e do cogomelo, concurso fotográfico e stands expositivos con produtos artesáns da zona, embutidos, carne ecolóxica,…

A festa remata cunha comida-degustación popular, que o concello organiza destes dous produtos, que ano a ano conta con gran asistencia de comensais, tanto dos veciños do Concello coma de foráneos.

4 Comentarios

  1. Mario 20:32, Set 17, 2015

    ¿Este año cuando es la fiestas da castana?
    Mario

    Reply to this comment
  2. Ricardo Rodríguez de Castro 01:05, Xan 13, 2017

    LAMENTABLE. PÁXINA WEB DUN CONCELLO GALEGO EN CASTELÁN, TRANQUI HAI MOITOS MÁIS. PERO AÍNDA POR RIBA CON PROSAICAS MESTURAS. ACTUALIZADA INFORMACIÓN DAS CASTAÑAS DO ANO 2010, AO ENTROIDO 2017 QUE LLE DEAN. SODES AUTÉNTICOS.

    Reply to this comment
  3. Reme Fernandez Macias 20:37, Feb 15, 2017

    Mi hijo tiene que hacer un trabajo sobre los días importantes en Riós en relación al carnaval.
    No encuentro tal información.
    Me pueden ayudar??

    Gracias

    Reply to this comment

Escribe tu comentario

Preme aquí para cancelar a resposta.

Su dirección de correo electrónico no será publicada. Los campos necesarios están marcados *

Meteorología

Error loading http://xml.weather.yahoo.com/forecastrss?w=777247&u=c

Enlaces: